Trong năm 2016, IBM đã sử dụng máy tính lượng tử của hãng như một dạng dịch vụ đám mây cho những nhà nghiên cứu sử dụng. Đó là một hệ thống máy tính tiên tiến nhưng cũng mới chỉ ở mức 5 qubit. Đến tháng 11/2017, IBM công bố sẽ mở thêm một hệ thống máy tính lượng tử mạnh hơn với 20 qubit – đây bước tiến lớn chỉ trong vòng 18 tháng.

Đặc biệt, IBM cũng công bố đang sở hữu một mẫu máy tính lượng tử lên đến 50 qubit, nhưng chưa rõ thời điểm ra mắt cụ thể. Các mẫu máy tính trước đây của IBM đều là miễn phí, cho phép cộng đồng nghiên cứu hay những người quan tâm cso thể cùng nhau lập trình hay học cách sử dụng máy tính lượng tử. Đây là lần đầu tiên IBM muốn thương mại hóa máy tính lượng tử. Dự kiến, dự án mới sẽ được thực hiện vào cuối năm 2017.

Thế hệ máy tính lượng tử là cấp độ tiếp theo của một hệ thống máy tính mạnh mẽ. Trong khi, máy tính thông thường, dữ liệu chỉ được lưu dưới dạng 0 và 1, còn máy tính lượng tử sử dụng qubit – quantum bit, bit lượng tử, cho phép ghi dữ liệu ở nhiều trạng thái cùng lúc (có thể là 0, có thể là 1 hoặc có thể cùng lúc là 0 và 1), cho phép xử lý được những phép tính phức tạp hơn.

Dario Gil, nhà nghiên cứu trí tuệ nhân tạo AI và máy tính lượng tử tại IBM cho rằng việc tăng qubit chỉ là một phần việc mà họ đã làm được. Qubit càng nhiều, những tương tác giữa các qubit càng phức tạp, vì chúng không tương tác với nhau theo cách thông thường, mà liên kết với nhau bởi một trạng thái có tên rối lượng tử – 2 hạt có thể hoạt động y như nhau bất kể khoảng cách.

Càng nhiều qubit, càng dễ xảy ra sai sót. Dario Gil cho biết hãng đã có thể giữ cho máy chạy ổn định, giữ cho lỗi xảy ra ở mức tối thiểu và nhờ đó, họ đã có một hệ thống máy tính lượng tử mạnh mẽ, hữu ích. Một vấn đề khác trong việc xử lý trạng thái lượng tử là chúng thường tồn tại trong khoảng thời gian ngắn, gọi là gắn kết lượng tử – quantum coherence. Điều đó có nghĩa là chỉ có một khoảng thời gian ngắn để sử dụng trạng thái lượng tử của qubit, trước khi quay trở lại trạng thái cơ bản là 0 và 1.

Trong những năm 90, khi bắt đầu khám phá máy tính lượng tử, chỉ có vài nano-giây để nghiên cứu. Hồi năm 2016, hệ thống 5 qubit cần khoảng thời gian 47 và 50 micro giây. Cỗ máy 20 qubit mới đã có được 90 micro giây, tách biệt giữa 2 trạng thái.

Khi IBM đưa hệ thống mới ra với công chúng, hãng mong muốn rằng những nhà nghiên cứu, công ty sử dụng máy tính lượng tử sẽ tìm ra được những giải pháp, đặt ra những thử nghiệm hữu hiệu hơn, nhằm hướng tới một tương lai lượng tử. Hiện IBM mong muốn áp dụng máy tính lượng tử vào việc nghiên cứu thuốc, khoa học vật chất vì trong những ngành này, cách thức kết hợp của các chất với nhau rất nhiều, sẽ cần có một hệ thống máy tính mạnh mẽ để thử nghiệm, nghiên cứu được hết. Máy tính lượng tử sẽ là chìa khóa giúp mở cánh cửa tới tương lai.

Nhóm nghiên cứu máy tính lượng tử của Google tuyên bố họ đã có những bước tiến hướng tới cái mà nó gọi là “siêu máy tính lượng tử”. Ý tưởng lớn này là xây dựng một máy tính lượng tử 50-qubit, thứ sẽ vượt qua khả năng tính toán của các siêu máy tính tiên tiến nhất hiện nay.

Hồi đầu tháng này, IBM đã xây dựng thành công bộ xử lý lên đến 50-qubit.

Các chuyên gia thẩm định vẫn chưa biết liệu 50 qubit có thực sự sẽ là “siêu máy tính lượng tử”. Nhưng nhờ những tiến bộ mới nhất cho thấy chúng ta đã tiến tới gần việc tạo được các hệ thống lượng tử và công cụ giúp xử lý các vấn đề vượt quá khả năng của các chiếc máy cổ điển”, ông Gil chia sẻ.

Trong cuộc đua cho “quyền tối cao lượng tử”, không có bất kỳ kẻ thua cuộc nào. Nhưng IBM là người chiến thắng.

Theo Techtalk via Thenextweb